السيد الگلپايگاني
275
مجمع المسائل ( فارسي )
شد وعمارت را هم قيمت نموديم وبه خود زوجهاش داديم كه نصف قيمت را بپردازد ودر راه متوفى صرف نمائيم مقدارى از وجه نصف قيمت عمارت را داده ومقدارى هم باقي است واظهار مىدارد كه هشت يك خودم در اين عمارت باقي است وطلبكارم در اين صورت اگر زوجه شخص متوفى بقيه وجه را ندهد وصى ها مديون هستند يا نه وضمنا نصف عمارت ونصف گوسفندها با اثاثيه خانه به زوجه داده شده از نصف ديگر زوجه هشت يك مىبرد يا نه . ج - در فرض مسأله اگر ساير ورثه غير از زوجه وصيت را امضا كرده باشند واجب است به همان نحوى كه موصى معين كرده عمل نمايند وامضاء زوجه ورد أو اثرى ندارد واگر ساير ورثه امضا نكرده باشند ربع مجموع مال به زوجه مىرسد واين در صورتي است كه وصيت باشد واگر به صلح أموال را منتقل نموده با شرط مذكور بايد مطابق صلح مزبور عمل نمايند . س 783 - شخصي وصيت نموده كه ثلث أموال أو را به مصرف خاصي برسانند وملكي را براي اين منظور معين نموده وپس از مدتي از دنيا رفته اكنون ملكي را كه معين نموده اگر نسبت به موقع وصيت سنجيده شود نصف تركه بوده ، واگر نسبت به حين فوت حساب شود ثلث تركه مىباشد مستدعى است بفرمائيد وظيفة چيست . ج - اگر وصيت به عين معينه يا مقدار كلى از مال مثلا پنجاه هزار تومان باشد ثلث يا كمتر وبيشتر بودن نسبت به أموال حين وفات موصى سنجيده مىشود يعنى اگر ارزش آن عين در حين وصيت به مقدار نصف تركه بود وبعد به جهت نقصان قيمت يا زيادى آن يا بدست آمدن مال ديگرى براي موصى ، ارزش آن در حين وفات موصى به قدر ثلث تركه است تمامى آن عين ثلث است واگر در حين وصيت ارزش آن به مقدار ثلث بود وبعد از جهت بالا رفتن قيمت يا پائين آمدن أموال ديگر موصى يا تلف بعضي از أموال أو ارزش آن در حين وفات به مقدار نصف است